📝ЯХШИ ТАРБИЯ.

Аза бўлган уй ҳам, тўй бўлган уй ҳам бир ҳафтагача гавжум. Сўнг аста секин ҳамма тарқалиб ҳаммаси ўз изига тушади. Самия холанинг вафотига ҳам бир ҳафта тўлиб еттиси ўтди бугун. Холанинг икки қизи, икки ўғли ва уларнинг хотини билан уларга девор дармиён қўшни Анвара аядан бошқа ҳеч ким қолмади. Анвара ая нафақат қўшни, Самия хола билан дугона ҳам эди. Иккови бир мактабда қарийб йигирма йил бирга ишлашди. Нафақага ҳам бирга чиқишди ёшлари тенг бўлгани учун. Бир бирининг кўнглидан хабардор эди яхши ёмон кунида. Самия холанинг катта қизи Санобар бир чойнак чой ва патнисда узум кўтариб кирганда онасининг хонасида икки акаси ва Анвара ая ўтиришарди. Уччовлари ҳам жим, кичик ўғил Жавлоннинг киприклари нам эди. Бир пиёладан чойни сўзсиз ичишгач эркаклар маҳалла қозони ва стол стулларини топширишга чоғланиб туришди.
-Мен ҳам энди уйимга кетаман Сано.Сан ҳали шу ерда бўласанми бир икки кун яна?-жимликни Анвара ая бузди.
Санобар бир нуқтага тикилганча индамай бош ирғади. Сўнг кескин бошини кўтариб онасининг тўрдаги суратига бир қараб олдида илтижоли оҳангда деди:
-Бироз ўтиринг яна холажон? Юрагим тўлиб кетяпти. Онагинам...
-Она ўлмоқ мерос болам.
Санобар ёш тўла кўзларини Анвара аяга тикиб истеҳзо ва алам билан лабларини бурди.
-Она ўлмоқ мерос?! Бизку?! Биз онамни ўлдирдикку хола?!-Санобарнинг овози аламдан бўғилиб чиқди. Юзини қўллари билан тўсиб бир муддат жим қолди у. Кейин хўрсиниб сўзлай бошлади:
-Дадам ўлгас, бева боши билан тўртталамизни ҳам ўқитди, иккита жойда ишлаб бировдан ортиқ қилса қилдики кам қилмади. Биз эса... Биз нима қилдик? Дадамдан қолган олтин соатни кичик акамга берганида катта акам тумшайиб юрди. Навбатда туриб онагинам ўзига Жигули олиб бергани эсидан чиққанмиди холажон? Меҳнат қилиб олган билакузугини катта янгам неварасига суннат тўйи қилганда янгамнинг билагига тақиб қўйганда мен билан синглим эртасига онагинамни нега бердингизчи нега бердингизлаб эговлабмиз... Ўз меҳнати, ўз пулига олган нарсасига ўзи келинига берса биз оғринибмиз. Бизни чиқарганда бизга ҳам қўша қўша узуклар берганку онагинам демапмизааа холажон! Хабарингиз бор, синглим аёлманд оилага келин бўлди. Акаларим данғиллама уйлар солиб чиқиб кетишганда онагинам отамдан қолган уйни сотишга рози бўлмай шу ерда қолдилар. Синглим кўчиб келди. Уч ака ука бир ҳовлида тиқилиб яшаб турганда, тўртинчисини уйлаш арафасида кўчиртириб келдилар онам. Икки янгамнинг авзойини кўрсангиз! Уйлари қасрдай иккисининг ҳам. Уйларни данғиллатиб акаларим солган билан уларни ўқитиб шу даражага еткизган онам эдилар. Кечаси ишдан, уй юмушларидан кейин ярим оқшомгача пайпоқ, нимча, пуловер тўқиб сотиб ўқитган онагинам эдилар. Билардик, билишарди. Лекин ўз уйига эгалик қилса янгаларнинг авзойи уч ой бузилиб юрдия... Куёвчи? Ўша янгаларимга шумшук кўриниб уйларига хўжайин қилиб қўйган куёвларичи? У нима қилди?! Онамни сансирабти. Нимаймиш, ичиб келганмиш ишхонасида. Онанинг кўз ўнгида қизини шапалоқлаб урса она чидайдими хола? Ўртага тушсалар сансирабти. Эртасига кайфи тарқагач узр сўраса бўлардику? Сўрамади. Қиз берганнинг тили қисиқда! Синглим ҳам эрининг ёнини олди. Эр хотиннинг орасига нега тушадилар эмиш. Куёвларини шунча иззат қилганлари бир марта ҳурматга арзимадими хола? Ўзим... Ман ўлайина холажон, мангина ўлайинаааа... Докторлик диссертацияси ёқлаганимда онагинамга уйга қараб туринг сиз деб ресторанга жўнабмиз ўзимиз. Тўрга ўтқазиб қўймайманми онагинамни? Қайнонам урушиб урушиб ортимга қайтариб юборганларида олиб келинг деб онам бормадилар. Менга билинтирмадилар, лекин йиғлаганлари кўзларидан билинганди. Сиз бормасангиз мен ҳам бормайман деб туриб олмайманми холажон? Келмадилар деб кириб борверибман сўппилаб!
Санобар йиғлай йиғлай сўзларди. Анвара ая уни жим эшитиб ўтирарди. Санобар кўнглини бўшатиб олсин учун уни бўлмай эшитарди ая. Ташқаридан кимдир чақириб қолмаганда Санобар ҳали кўп гапирарди балки.
​​-Мен ҳозир холажон-деб чиқиб кетган Санобарнинг ортидан бироз ўйчан қараб қолган ая ўрнидан туриб дугонаси, қўшниси, туғишганиданда яқинроқ бўлган Самия холанинг деворга катта қилиб илиб қўйилган сурати олдига келди. Дастрўмоли билан кўзини артиб суратга қараб деди:
-Фарзандларингга яхши тарбия берган экансан Самия.Тўртови ҳам бир хил гапни айтишди кечадан бери.
Зейл Лейла Мустафасайяр.