#ХАЙБАРДА бўлиб ўтган энг шиддатли жанг Наъим қалъаси атрофидаги жанг бўлган.

Бу қалъа Оли Марҳабнинг қалъаси эди. Ушбу қалъада жойлашган яҳудийлар ўзларига шу қадар ишонардиларки, бир неча марта қалъадан чиқиб, мусулмонларга ҳужум қилдилар. Ҳатто мусулмонларни чекинишга мажбур қилиб, уларни таъқиб қилиб, қўмондонлик қароргоҳигача қувиб бордилар.
Али ибн Абу Толиброзияллоҳу анҳу Хайбарнинг қаҳрамони ва қалъани ҳимоя қилаётган қўшиннинг энг катта қўмондони Марҳабни ўлдиришга муваффақ бўлган бўлса-да, қалъа дарҳол мусулмонларга таслим бўлмади. Балки яҳудийлар уни ўз қўлларида сақлаб қолиб, қаттиқ туриб ҳимоя қилишда давом этдилар.
Бунинг далили шуки, Ясир — раҳбарликда ўзининг икки акаси Марҳаб ва Ҳориснинг ўрнини эгаллаган киши — қалъани шиддат билан ҳимоя қилишда давом этди. Ҳатто икки акаси ҳалок бўлганидан кейин унинг жасорати ва дадиллиги шу даражага етдики, у мусулмонларни яккама-якка жангга чақиришга журъат қилди.
У қалъадан чиқди. Уни кўп сонли яҳудий қўшинлари қўриқлаб турарди. У найзасини қалъа олдига санчди ва отини айлантириб, яккама-якка жангга чақирган ҳолда қуйидаги байтларни айтди:
«Хайбар аҳли яхши биладики, мен Ясирман, Қурол-аслаҳаси тўлиқ, жасур ва хавф-хатарга дадил кирувчиман.
Арслонлар олдинга отилганда, Менинг зарбамдан хавф-хатарлар ортга чекинганда,
Менинг ҳимоячиларим орасида ўлим ҳозир турибди».
Яҳудий Ясир уларнинг энг жасур қўмондонларидан ва энг кучли жангчиларидан бири эди. Унинг қўлида найза бўлиб, у билан мусулмонларни қаттиқ сиқиб, ортга суриб борарди.
Шунда Али розияллоҳу анҳу унга қарши чиқмоқчи бўлди. Зубайр розияллоҳу анҳу эса:
«Сендан қасам ичиб сўрайман, мени у билан юзма-юз қўй», — деди.
Али унга йўл берди. Ясир найзасини ишга солиб, одамларни олдинга суриб келаётган эди. Шунда Зубайр унга қарши майдонга чиқди.
Расулуллоҳ ﷺнинг аммалари Сафия ўғли учун қўрқиб:
«Эй Аллоҳнинг Расули! У ўғлимни ўлдириб қўяди», — дедилар.
Шунда Набий ﷺ:
«Йўқ, балки, иншааллоҳ, ўғлинг уни ўлдиради», — дедилар.
Зубайр Ясирнинг шеърларига қуйидаги байтлар билан жавоб қайтарди:
«Хайбар аҳли яхши биладики, мен Зубайрман, Қавмлар орасида мард, ҳеч қачон қочмайдиган жасурман.
Улуғлик ва шараф ҳимоячиларининг ўғлиман, Энг яхши инсонларнинг фарзандиман.
Эй Ясир! Кофирлар жамланмаси сени алдамасин, Уларнинг тўпланиши сароб каби тарқалиб кетувчидир».
Иккиси бир муддат жанг қилдилар. Кейин Зубайр рақиби Ясирни ўлдиришга муваффақ бўлди.
Ясирнинг ўлдирилиши билан Наъим қалъаси ҳимоячилари ўзларининг уч нафар йирик қўмондонларидан айрилдилар. Бу уларнинг руҳиятига катта таъсир кўрсатди. Натижада мусулмонлар Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу раҳбарлигида қалъага бостириб киришлари ва уни фатҳ этишлари осонлашди.
Шу тариқа Зубайр яҳудийларнинг қўмондони Ясирни ўлдирди.
Ибн Қаййим, «Зодул-маод», 2-жилд, 329-бет.
Имом Муслим, «Саҳиҳ Муслим», 3-жилд, 1405-бет.
Ибн Ҳишом, «Сийратун-набавия», 2-жилд, 334-бет.
Ислом тарихи.